Fiat 24/40 HP 1906

Muzeum motoryzacji w Turynie cz.2

Turyńskie muzeum motoryzacji (Museo Nazionale dell’automobile di Torino) jest tak duże że ciężko opisać całość za jednym razem. W sumie to ciężko jest je bez pośpiechu zwiedzić podczas jednej wizyty, czas jakby szybciej tam uciekał.

Szkoda że w Polsce nie mamy podobnego miejsca, choć z drugiej strony nasze tradycje motoryzacyjne są tak małe że zbyt wiele nie mielibyśmy do pokazania. Oczywiście w Turyńskim muzeum przedstawione są nie tylko samochody produkowane w słonecznej Italii. Możemy zobaczyć konstrukcje z całego świata, nawet trafiły się polskie akcenty.

W pierwszej części skupiłem się bardziej na ogólnych wystawach które możemy zwiedzić w Museo Nazionale dell’automobile di Torino. W drugiej chciałbym pokazać kilka ciekawych samochodów które tam oglądaliśmy.

Początki motoryzacji

W Turyńskim muzeum możemy obejrzeć całkiem sporo samochodów z początkowego okresu, kiedy motoryzacja dopiero starała się zastąpić pojazdy konne. Dziś trudno sobie wyobrazić jak takimi automobilami można było się poruszać na co dzień. Wtedy mogli sobie pozwolić na to jedynie najzamożniejsi. Gdyby popatrzeć na wyposażenie samochodów przez pryzmat czasów obecnych, to pojęcie bezpieczeństwa praktycznie nie istniało. Jednak ruch liczny był na tyle mały, prędkości również że hamulce mechaniczne działające tylko na tylną oś jakoś dawały radę. Oświetlenie też było na tyle symboliczne że bardziej pomagało w zlokalizowaniu że automobil się zbliża niż pomagało zobaczyć co jest przed nim.

Panhard & Levassor B1 z 1899 roku.

Ten niepozorny samochód, wyglądający jak kolejny automobil z początków wieku, ma niebagatelny wkład w rozwój motoryzacji. To w tym modelu po raz pierwszy zastosowano pokrywę silnika, w formie jaką ją znamy do dziś. To właśnie Panhard & Levassor B1 i B2 wytyczyły ścieżkę jak będą wyglądały samochody.

  • Silnik: 4 cylindrowy, dwa bloki,
  • pojemność 3562 cm3,
  • moc 12 HP przy 750 obr/min,
  • prędkość maksymalna 60 km/h
  • waga 580 kg

Brixia Zust 10 HP z 1908 roku.

Choć nazwa nie do końca na to wskazuje samochód ten produkowany był we włoszech. Brixia Züst została założona w Brescii w 1906 roku, jednak jej fundatorem był Roberto Züst z pochodzenia szwajcar. Brixia Zust 10 HP wyposażona w trzycylindrowy silnik o pojemności 1386 cm3 miała być kołem ratunkowym w pogłębiającym się kryzysie który dotknął nie tylko małego włoskiego producenta. Z ciekawostek silnik był wyposażony w dwa wałki rozrzadu napędzające zawory ssące znajdujące się w głowicy, podczas kiedy zawory wydechowe umieszczone były w bloku silnika. Rozrząd tego typu określany jest jako IOE (Intake Over Exhaust). Niestety nie udało się, firma Brixia Züst zbankrutowała w 1912 roku.

  • Silnik: 3 cylindrowy, pojedynczy blok,
  • pojemność 1386 cm3,
  • moc 10 HP przy 1000 obr/min,
  • prędkość maksymalna 55 km/h
  • waga 650 kg

Fiat 12/16 HP z 1902 roku.

Zaprojektował go Giovanni Enrico, który od 1901 roku był głównym inżynierem fabryki Fiata. Jest to również pierwszy model Fiata którego czterocylindrowy silnik wyposażony został w chłodnice zbudowaną na wzór plastra miodu. Do 1903 roku wyprodukowano 110 egzemplarzy tego modelu. Warto dodać że jest to jednocześnie pierwszy model Fiata który był eksportowany za granicę Włoch.

  • Silnik: 4 cylindrowy, dwa bloki,
  • pojemność 3768 cm3,
  • moc 16 HP przy 1200 obr/min,
  • prędkość maksymalna 75 km/h
  • waga 1220 kg

Fiat 24/40 HP z 1906 roku.

Ten model Fiata był bardzo podobny do produkowanego rok wcześniej modelu 24/32 HP, jednak posiadał kilka usprawnień. Najważniejsze były system ułatwiający zapłon, oraz hamulce chłodzone wodą, które miały ułatwiać zjazd z góry bez przegrzewania się hamulców. Do jednego z przednich kół podłączono także licznik przebiegu.

  • Silnik: 4 cylindrowy, dwa bloki,
  • pojemność 7363 cm3,
  • moc 40 HP przy 1200 obr/min,
  • prędkość maksymalna 85 km/h
  • waga 1280 kg

Itala 35/45 HP Pekin – Paryż  z 1907 roku.

Ten samochód w bezkompromisowy sposób został zwycięzcą wyścigu z Pekinu do Paryża w 1907 roku. Trzyosobowa załoga składająca się z księcia Scipione Borghese oraz mechanika Ettore Guizzardi i specjalnego korespondenta gazety Corriere della Sera – Luigi Barbini jako pierwsza przekroczyła linię mety w Paryżu. Załoga pokonała odległość 16000 km w czasie 60 dni, wyprzedając drugą ekipę na mecie  o pełne 20 dni. Wyścig był sponsorowany przez paryski dziennik Le Matin. Nie zapominajmy że na początku XX wieku drogi prowadzące przez Azję nie istniały, wcześniej pokonywany były jedynie na koniach. Paliwo potrzebne do przejechania trasy zostało wcześniej wysłane na wielbłądach z Pekinu. Prowadząca ekipa była tak pewna swego że pojechała objazdem z Moskwy do St. Petersburga na specjalną kolację na cześć załogi. Następnie wrócili z powrotem do Moskwy i udali się w dalszą trasę w kierunku Paryża.

  • Silnik: 4 cylindrowy,
  • pojemność 7433 cm3,
  • moc 45 HP przy 1250 obr/min,
  • prędkość maksymalna 95 km/h
  • waga 1370 kg

Renault AG – Fiacre Paris z roku 1910.

Jedna z najsłynniejszych taksówek które uratowały Paryż i Francję. Ten model samochodu budowany był specjalnie jako paryska taksówka od 1910 roku. Jednak najbardziej znany jest ze swojego udziału w pierwszej wojnie światowej. 6 września 1914 roku tysiące taksówek zostały zarekwirowanych przez dowództwo wojskowe garnizonu Paryż. Następnie przewieziono nimi dwa regimenty żołnierzy oraz zaopatrzenie na pole bitwy nad Marną. Dzięki tym dostawą Francuzi byli w stanie powstrzymać atakującą armię niemiecką. Po wojnie Luis Renault za swój wkład w zwycięstwo został odznaczony francuską Legią Honorową.

  • Silnik: 2 cylindrowy,
  • pojemność 1206 cm3,
  • moc 7 HP przy 1800 obr/min,
  • prędkość maksymalna 65 km/h
  • waga 870 kg

Bedelia 8 HP z 1911 roku

Była takim trochę dziwnym połączeniem samochodu z motocyklem inspirowanym samolotami. Lekkie i wąskie nadwozie miało układ podobny do ówczesnych samolotów w których jeden pasażer mógł być przewożony przed pilotem. Uproszczona konstrukcja nie posiadała ani sprzęgła, ani biegu wstecznego, jedynie dwa przełożenia do jazdy do przodu. Ciekawostką była możliwość zmiany przełożenia do jazdy w trudniejszym terenie. Po przesunięciu tylnej osi do przodu można było napędzające pasy przesunąć na inne koła pasowe, umożliwiające wyjechanie z ciężkiego terenu.

  • Silnik: 2 cylindrowy widlasty
  • pojemność 1056 cm3,
  • moc 9 HP przy 2400 obr/min,
  • prędkość maksymalna 60 km/h
  • waga 210 kg

Delage AB-8 z roku 1913

Jest świetnym przykładem że Francuzi również mieli swój wkład w rozwój motoryzacji. Założona w 1905 roku przez Luisa Delage firma celowała w trochę bogatszą klientelę, co widać po jakości wykończenia samochodu eksponowanego w muzeum. Niestety marka Delage nie wytrzymała ciężkich lat wielkiego kryzysu i w 1935 roku została przejęta przez Delahaye. Jednak pod nowymi rządami produkcja luksusowej marki spadała i do likwidacji w 1954 roku wyprodukowano zaledwie 2330 egzemplarzy, w porównaniu do około 40 tysięcy wyprodukowanych w czasach kiedy marka była niezależna.

  • Silnik: 4 cylindrowy,
  • pojemność 2121 cm3,
  • moc 14 HP przy 1200 obr/min,
  • prędkość maksymalna 70 km/h
  • waga 640 kg podwozie

Itala 25/35 HP z 1912 roku

Przekonywała swoja techniczna doskonałością, co pozwoliło jej bez większych zmian być w produkcji przez kilka lat aż do 1915 roku. Dodatkowo samochód był bardzo elegancki, co miało być jeszcze dodatkowo podkreślane przez dodatki które dziś mogą lekko śmieszyć. Wtedy klakson stylizowany na węża był szczytem motoryzacyjnego szyku.

  • Silnik: 4 cylindrowy,
  • pojemność 5401 cm3,
  • moc 35 HP przy 1400 obr/min,
  • prędkość maksymalna 75 km/h
  • waga 1150 kg podwozie

Fiat Zero z 1912 roku

Był bardzo znaczącym modelem nie tylko dla samego Fiata, ale również dla Lancii, Ferrari, Cisitalii i kilku jeszcze innych marek. Dlaczego? To właśnie od tego modelu swoja przygodę z projektowaniem samochodów zaczynał Giovanni Battista Farina, znany później jako Pinin Farina. To właśnie Fiat Zero był pierwszym projektem narysowanym przez zaledwie 17 letniego chłopaka pracującego u starszego brata w warsztacie produkującym nadwozia. To tutaj poznał Vincenzo Lancię oraz Giovanniego Agnellego z którymi później współpracował tworząc nadwozia już we własnym biurze Carozzeria Pininfarina.

  • Silnik: 4 cylindrowy,
  • pojemność 1846 cm3,
  • moc 18 HP przy 1700 obr/min,
  • prędkość maksymalna 70 km/h

Rolls-Royce 40-50 HP z roku 1914

Wprowadza nas w świat wyższych sfer, którym poświęcono osobną salę w muzeum. W końcu to pierwszy ważny model, który stworzył legendę marki Rolls-Royce. Często ten model Rolls-Royce’a jest nazywany w uproszczeniu Silver Ghost. Jednak prawdziwa historia w której narodził się Rolls-Royce Silver Ghost dotyczy tylko jednego egzemplarza wyprodukowanego w 1907 roku na zamówienie szefa marketingu firmy. Claude Johnson zamówił ten samochód jako auto demonstracyjne, które pomalowano specjalną farbą w kolorze aluminium, nazwa Silver Ghost miała również podkreślić że samochód jest cichy jak duch. Następnie “Duch” był testowany wytrzymałościowo m.in. pokonując trasę z Londynu do Glasgow 27 razy. Niestety prezentowany w Turyńskim Muzeum Motoryzacji Rolls-Royce nie jest oryginalnym Silver Ghostem. Jednak wyprodukowany kilka lat później “zwykły” model 40/50 HP, miał również ciekawą przeszłość służąc jako wóz naczelnego dowództwa brytyjskiego na francuskim froncie pierwszej wojny światowej.

  • Silnik: 6 cylindrowy,
  • pojemność 7428 cm3,
  • moc 48 HP przy 1250 obr/min – 80 HP przy 2250 obr/min
  • waga 1160 kg podwozie

Ford Model T z 1916 roku

Dla kontrastu przedstawia nam prawdziwą twarz motoryzacji masowej. Co tu dużo mówić jest to jeden z 15 milionów wyprodukowanych egzemplarzy w okresie od 1908 do 1927 roku. Kolor nadwozia obowiązkowo czarny, w końcu Henry Ford mówił że klient może wybrać dowolny kolor pod warunkiem że będzie on czarny. Najlepszym świadectwem jak ważny jest ten model dla historii motoryzacji jest że w 1999 roku jury złożone ze specjalistów oraz dziennikarzy motoryzacyjnych uznało Forda Model T za samochód stulecia.

  • Silnik: 4 cylindrowy,
  • pojemność 2863 cm3,
  • moc 20 HP przy 1600 obr/min,
  • prędkość maksymalna 70 km/h
  • waga 950 kg

C.D.N.

>>>>Muzeum motoryzacji w Turynie cz.1

>>>>Muzeum Lamborghini

>>>>Muzeum Ferrari

>>>>Kolekcja firmowa Pininfarina

>>>>Kolekcja Maserati